up
down
kunstenaarsgilde

Het St. Lucasgildehuis in Delft heeft gestaan op de Voldersgracht. De schilders hadden St. Lucas als patroon gekozen. St Lucas had volgens de legende Maria en Christus geschilderd.

Het Vermeer Centrum Delft biedt een ontdekkingstocht door het leven, werk en de stad van de 17de-eeuwse meester van het licht: Johannes Vermeer (1632-1675).

De meesterproef van de schilders bestond uit het maken van een schilderij. Hierop waren de verschillende benodigdheden van een schilder te zien, zoals een palet met penselen, een mes en een verfpot. Het wapen van het St Lucasgilde, bestaande uit een blauw veld met drie witte schilden en een rund. Het rund was het symbool van St Lucas.

Het Kunstenaarsgilde

Een gilde was een belangenorganisatie van personen uit een beroepsgroep van vaklieden die allen hetzelfde ambachtelijke vak uitvoerden. Deze gilden hebben vanaf de middeleeuwen tot eind 18e eeuw bestaan.

In een gilde werd kennis en ervaring uitgewisseld. Nieuwe gildeleden werden opgeleid in het vak. Na een gedegen opleiding kon een leerling erkend worden als vakman met de titel  ‘gezel’ en uiteindelijk de titel  ‘meester’ verkrijgen na het doen van de gilde- of meesterproef.  Het proefstuk was in de gildebrieven vrij nauwkeurig omschreven. In De Waag in Amsterdam zijn nog de gildeproeven van de metselaars te bewonderen. Hierdoor kan de geschiedenis van de gilden opnieuw verteld worden.

Het gilde behartigde de belangen van de gildeleden en beschermde hen.  Vaak had een gilde het alleenrecht op het uitoefenen van het vak wat leidde tot de zekerheid van kwaliteit van het werk, soms zelfs tot een monopolie.

Er bestonden 69 verschillende soorten gilden. Zoals ambachts- en schuttersgilden enz. Onze huidige naam vindt haar oorsprong in het toenmalige St. Lucas Kunstenaarsgilde. Het was de naam van broederschappen of gilden van kunstenaars en kunstambachtslieden in de Nederlanden, onder andere in Amsterdam en omstreken, Delft enz. Het St. Lucasgilde was er voor iedereen die de schilderkunst beoefende met penseel of ander gereedschap. Dit gilde was er dus niet alleen voor de kunstschilders, maar ook o.a. voor bijvoorbeeld de glazeniers, beeldhouwers en boekdrukkers. Ook kunsthandelaren konden lid worden van het gilde, dat zelf zorgde voor kwaliteitscontrole en de opleiding van jong talent.

De kunstenaarsvereniging Arti et Amicitiae (1855-1856 en 1893-1894)

Kunst en Vriendschap werd opgericht op 3 december 1839. De oprichters stond een drieledig doel voor ogen: bevordering van de kunsten, verbetering van de sociale en economische positie en verbroedering van kunstenaars. Het initiatief sloeg aan en het jaar daarop betrok de vereniging een bestaand pand aan het Rokin, de Grand Salon Duport, vlakbij de hoek met het Spui.

In 1841 werd op de eerste verdieping van het pand een kunstzaal gebouwd naar ontwerp van een van de mede-oprichters van Arti, M.G. Tetar van Elven. In 1855-1856 volgde uitbreiding met het hoekpand, hotel Het Wapen van Utrecht, waarna beide panden werden samengevoegd tot een gebouw achter een nieuwe gemeenschappelijke voorgevel naar ontwerp van architect J.H. Leliman. Behalve een nieuwe (huidige) voorgevel ontwierp hij ook een tweede kunstzaal, een kopie van de eerste.

Kunst en Vriendschap

Het kunstbeleid in de eerste helft van de negentiende eeuw werd in grote mate van bovenaf bepaald. Ook binnen de toenmalige toonaangevende kunstinstellingen zoals de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, waren het vooral niet-kunstenaars die het beleid bepaalden. Bij het nieuwe genootschap lag de algemene leiding daarentegen bij beroepskunstenaars. Hiermee werd de toon gezet tot een soortgelijk ‘GILDE’.

De verscheidene in het Hildebrand gebouw te Heemstede gevestigde kunstenaars hebben zich onder zo’n zelfde soort ‘Kunsternaarsgilde’ gegroepeerd. Deze kunstenaars zijn allen ‘een meester’ in zijn of haar kunstenaars-carrière en daarom meer dan een kijkje waard. Op de linkpagina kunt u ook hun oeuvre bekijken.

 
daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels daniels